Ngày 16/1, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa tổ chức hội thảo tham vấn hoàn thiện báo cáo kết quả giảm phát thải kỳ 2 (giai đoạn 2023 – 2024) cho các tỉnh thuộc khu vực Tây Nguyên và Nam Trung bộ.
Đại diện Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm trình bày tiến trình triển khai sáng kiến LEAF. Ảnh: PC.
Đây là hoạt động quan trọng nhằm hiện thực hóa các cam kết quốc tế của Việt Nam trong khuôn khổ Ý định thư về mua bán tín chỉ giảm phát thải từ rừng đối với 5 tỉnh thuộc Tây Nguyên và Nam Trung bộ gồm: Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, đồng thời là bước chuẩn bị then chốt cho việc đăng ký và cấp tín chỉ carbon rừng theo tiêu chuẩn quốc tế.
Hội thảo được tổ chức nhằm tham vấn rộng rãi, huy động sự tham gia và đóng góp ý kiến của các bên liên quan về nội dung tính toán kết quả giảm phát thải, hệ thống đo đạc – báo cáo – thẩm định (MRV), cũng như các biện pháp bảo đảm an toàn môi trường và xã hội. Đây là cơ sở để Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm hoàn thiện hồ sơ đăng ký cấp tín chỉ carbon rừng kỳ 2 (2023 – 2024) theo tiêu chuẩn ART-TREES, trình Ban Thư ký ART thẩm định trong năm 2026.
Theo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Liên minh giảm phát thải thông qua tăng cường tài chính lâm nghiệp (LEAF) là sáng kiến công – tư toàn cầu được thành lập từ năm 2021, với mục tiêu ngăn chặn mất rừng và suy thoái rừng thông qua cơ chế cung cấp tài chính cho các chương trình quản lý, bảo vệ rừng quy mô lớn.
Nước ta đang hướng tới việc đăng ký và cấp tín chỉ carbon rừng theo tiêu chuẩn quốc tế. Ảnh: PC.
Việt Nam là một trong 27 quốc gia tham gia sáng kiến LEAF. Tại hội nghị Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu lần thứ 26 (COP26) tổ chức tại Vương quốc Anh vào tháng 10/2021, Bộ NN-PTNT (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ký Ý định thư với Tổ chức Emergent – đơn vị điều hành của LEAF về mua bán tín chỉ giảm phát thải từ rừng tại 5 tỉnh khu vực Tây Nguyên và Nam Trung bộ.
Theo Ý định thư, Việt Nam dự kiến chuyển nhượng 5,15 triệu tấn CO2 giảm phát thải từ rừng trong giai đoạn 2021 – 2025 với mức giá 10 USD/tấn. Toàn bộ lượng tín chỉ này được giữ lại để tính vào Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) của Việt Nam.
Để triển khai Ý định thư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm chủ trì xây dựng hồ sơ đăng ký và đề nghị cấp tín chỉ giảm phát thải theo tiêu chuẩn ART-TREES, đồng thời tham mưu tổ chức đàm phán, ký kết thỏa thuận mua bán giảm phát thải (ERPA) khu vực Tây Nguyên và Nam Trung bộ giữa Việt Nam và Tổ chức Emergent. Năm 2023, Cục đã hoàn thiện hồ sơ và được Ban Thư ký ART thẩm định cấp tín chỉ carbon rừng kỳ 1 (giai đoạn 2021- 2022) của vùng.
Chương trình giảm phát thải khí nhà kính vùng Tây Nguyên và Nam Trung bộ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần gắn kết mục tiêu bảo vệ và phát triển rừng với trách nhiệm toàn cầu trong ứng phó biến đổi khí hậu. Thông qua việc tạo lập nguồn tài chính bền vững từ kết quả giảm phát thải, chương trình góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng, hạn chế mất rừng và suy thoái rừng, đồng thời cải thiện sinh kế cho cộng đồng, hộ gia đình và các chủ rừng.
Tiềm năng giảm phát thải tại khu vực Tây Nguyên và Nam Trung bộ còn rất lớn. Ảnh: PC.
Tại hội nghị, ông Trần Ngọc Hiếu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa cho biết, trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, thị trường carbon được xem là công cụ quan trọng thúc đẩy giảm phát thải khí nhà kính một cách hiệu quả, minh bạch và bền vững.
Ông Hiếu cho rằng, việc tham gia Thỏa thuận mua bán giảm phát thải (ERPA) vùng LEAF không chỉ mở ra cơ hội huy động nguồn lực tài chính quốc tế cho công tác bảo vệ và phát triển rừng bền vững trong thời gian tới, mà còn tăng cường chức năng phòng hộ, bảo vệ môi trường sinh thái, giảm nhẹ tác động của biến đổi khí hậu. Đồng thời tạo động lực để người dân tham gia bảo vệ rừng, hạn chế tình trạng lấn chiếm đất rừng, khai thác rừng trái pháp luật, cải thiện sinh kế, đặc biệt đối với đồng bào dân tộc thiểu số sống phụ thuộc vào rừng.
Ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm nhận định, Việt Nam có nhiều tiềm năng tham gia các sáng kiến giảm phát thải, đặc biệt từ năm 2022 đến nay. Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 107/2022/NĐ-CP về thí điểm chuyển nhượng kết quả giảm phát thải và quản lý tài chính thỏa thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung bộ, qua đó chuyển nhượng lượng giảm phát thải từ rừng tự nhiên cho Quỹ Đối tác carbon lâm nghiệp (FCPF) thông qua Ngân hàng Thế giới.
Ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phát biểu tại hội nghị. Ảnh: PC.
Theo ông Lượng, Việt Nam là quốc gia duy nhất trên thế giới không chỉ hoàn thành mà còn vượt cam kết ban đầu 10,3 triệu tấn carbon, mang lại nguồn thu 51,5 triệu USD. Tiếp đó, đợt chuyển nhượng lần thứ hai đạt 1 triệu tấn carbon, tương ứng 5 triệu USD. Như vậy, tổng lượng giảm phát thải đã được chuyển nhượng là 11,3 triệu tấn carbon, với tổng giá trị lên tới 56,5 triệu USD.
Bên cạnh kết quả đạt được, tiềm năng giảm phát thải tại các vùng khác vẫn còn rất lớn, đặc biệt là khu vực Tây Nguyên và Nam Trung bộ, những địa bàn từng có tỷ lệ mất rừng và suy thoái rừng cao. Những năm gần đây, các nỗ lực ngăn chặn mất rừng, phục hồi và phát triển rừng tại khu vực này đã được tăng cường và phát huy hiệu quả.
Ông Phạm Hồng Lượng cho biết thêm, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác, nhất là thông qua các chương trình của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), chương trình phát triển, chương trình môi trường cùng các bên liên quan, từng bước hoàn thiện các nội dung chuẩn bị, bao gồm công tác đo đạc, tính toán kết quả theo từng giai đoạn, làm cơ sở công bố kết quả giảm phát thải kỳ 2.